TẬT ĐẨY LƯỠI DẪN ĐẾN TÁC HẠI NHƯ THẾ NÀO?

Thói quen đẩy lưỡi, còn được gọi là nuốt lệch, nuốt ngược, hoặc đẩy lưỡi bẩm sinh, là một thói quen xấu phổ biến ở trẻ nhỏ. Tình trạng này có thể gây ra nhiều ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe răng miệng, bao gồm răng, khớp cắn, và khả năng phát âm. Vậy tật đẩy lưỡi dẫn đến tác hại như thế nào? Hãy cùng Nha khoa No1 khám phá chi tiết nhé!

Tật đẩy lưỡi là gì?

Thông thường, lưỡi nằm hoàn toàn bên trong miệng và không tạo áp lực lên răng. Tuy nhiên, khi lưỡi đặt sai vị trí, nằm giữa răng hàm trên và hàm dưới, hoặc đẩy vào mặt sau của răng cửa hàm trên khi nuốt hay lúc nghỉ, có thể gây ra nhiều tác động tiêu cực đến thẩm mỹ và chức năng của hàm răng. Tật đẩy lưỡi là một vấn đề phổ biến ở trẻ nhỏ, với tỷ lệ mắc lên tới 60% – 90%.

Mỗi người bình thường thực hiện động tác nuốt khoảng 1.000 đến 2.000 lần mỗi ngày, và mỗi lần nuốt tạo ra lực đẩy khoảng 1.800g. Khi lực này liên tục tác động lên răng trong thời gian dài, có thể dẫn đến tình trạng răng bị lệch lạc từ trung bình đến nghiêm trọng. Biểu hiện dễ nhận thấy nhất ở những người mắc tật đẩy lưỡi nặng là tình trạng cắn hở và răng bị thưa.

Nguyên nhân dẫn đến tật đẩy lưỡi

Tật đẩy lưỡi có thể được phân loại thành hai nhóm chính: đẩy lưỡi tiên phát và đẩy lưỡi thứ phát, mỗi nhóm có nguyên nhân và đặc điểm riêng.

Đẩy lưỡi tiên phát

Đây là trường hợp do rối loạn thần kinh cơ, trong đó trẻ không thay đổi thói quen nuốt từ khi sinh ra. Trẻ bị tật đẩy lưỡi tiên phát gặp khó khăn khi di chuyển đầu lưỡi lên vòm miệng hoặc không thể thực hiện động tác này. Đây là tình trạng di truyền hoặc do sự phát triển bất thường trong giai đoạn đầu đời, gây ảnh hưởng đến cơ chế nuốt và các cơ quan liên quan.

Đẩy lưỡi thứ phát

Đây là tình trạng đẩy lưỡi do các yếu tố bên ngoài hoặc các vấn đề phát sinh trong quá trình phát triển, có thể bao gồm:

• Thói quen mút ngón tay, ngậm núm vú giả, bú bình: Những hành vi này làm thay đổi cơ chế nuốt tự nhiên, khiến lưỡi bị đẩy ra ngoài.

• Mất răng sữa sớm: Khi trẻ mất răng sữa quá sớm, lưỡi có thể bị đặt sai vị trí để lấp đầy khoảng trống còn lại, dẫn đến tật đẩy lưỡi.

• Các vấn đề về tai mũi họng: Dị ứng, viêm nhiễm, tắc nghẽn đường mũi khiến trẻ phải thở bằng miệng, dẫn đến lưỡi bị đặt ở tư thế thấp hoặc sai vị trí trong miệng.

• Lưỡi to bất thường: Một số trẻ có lưỡi quá to hoặc không phát triển bình thường, có thể khiến lưỡi bị đẩy ra ngoài khi nuốt.

• Viêm vòm họng, amidan, đau họng: Các vấn đề này gây khó khăn khi nuốt, làm trẻ có xu hướng đẩy lưỡi ra ngoài.

• Yếu tố di truyền: Một số gia đình có xu hướng di truyền thói quen đẩy lưỡi, dẫn đến tình trạng này ở thế hệ sau.

• Chấn thương tâm lý và căng thẳng: Các yếu tố tâm lý có thể ảnh hưởng đến hành vi của trẻ, bao gồm việc đẩy lưỡi.

• Phanh lưỡi ngắn: Một số trẻ có tình trạng phanh lưỡi ngắn, gây khó khăn trong việc di chuyển lưỡi đúng cách khi nuốt, dẫn đến tật đẩy lưỡi.

Trong thực tế, có thể khó phân biệt rõ ràng giữa đẩy lưỡi tiên phát và đẩy lưỡi thứ phát vì các yếu tố tác động có thể kết hợp và tạo ra những triệu chứng tương tự. Do đó, việc thăm khám và chẩn đoán chính xác của bác sĩ nha khoa là rất quan trọng để đưa ra phương pháp điều trị phù hợp.

Tật đẩy lưỡi dẫn đến tác hại như thế nào?

Tật đẩy lưỡi có thể dẫn đến các vấn đề nghiêm trọng về khớp cắn và cấu trúc hàm. Một trong những hậu quả phổ biến là khớp cắn hở, nơi mà khi răng hàm trên và hàm dưới khép lại, chúng không chạm vào nhau, tạo khoảng trống giữa các răng. Điều này có thể gây ảnh hưởng trực tiếp đến thẩm mỹ khuôn mặt và chức năng ăn nhai của người bệnh.

Ngoài ra, tật đẩy lưỡi có thể gây ra tình trạng hô (răng hàm trên đưa ra quá nhiều so với hàm dưới), ảnh hưởng đến sự cân đối của khuôn mặt và gây khó khăn khi giao tiếp. Mức độ ảnh hưởng của đẩy lưỡi đến răng miệng phụ thuộc vào thời gian và tần suất thói quen này.

Tật đẩy lưỡi có thể gây ra nhiều hình thái lệch lạc răng hàm khác nhau, tùy thuộc vào cách thức và vị trí mà lưỡi đẩy ra. Các kiểu đẩy lưỡi phổ biến bao gồm:

• Cắn hở phía trước: Đây là dạng phổ biến nhất, nơi mà khi hai hàm khép lại, hàm trên và hàm dưới không chạm vào nhau. Lưỡi sẽ đẩy vào giữa răng cửa hàm trên và hàm dưới, cản trở sự phát triển bình thường của răng. Người bị cắn hở thường gặp khó khăn khi phát âm, có thể thở bằng miệng, và có thể có thói quen mút ngón tay. Dạng này thường gặp ở trẻ có lưỡi to bất thường.

• Đẩy lưỡi phía trước: Tình trạng này khiến răng cửa trên nhô ra phía trước, trong khi răng cửa dưới bị ngả vào trong, tạo ra tình trạng hô.

• Đẩy lưỡi 1 bên: Khi lưỡi đẩy về một bên, có thể gây ra khớp cắn hở một bên, dẫn đến sự lệch lạc của các răng ở một bên hàm.

• Đẩy lưỡi 2 bên: Khi khớp cắn phía trước đóng, nhưng các răng phía sau bị cắn hở cả hai bên. Đây là một dạng tật đẩy lưỡi khó điều trị và rất khó khắc phục.

• Đẩy lưỡi cắn khít: Tình trạng này khiến các răng phía trước của cả hàm trên và hàm dưới bị nghiêng ra trước và thưa ra, làm giảm sự khít khớp giữa các răng.

Tất cả các hình thái này đều có thể gây ra vấn đề về thẩm mỹ và chức năng răng miệng, ảnh hưởng đến khả năng ăn nhai và phát âm của người bệnh. Việc điều trị và can thiệp sớm là rất quan trọng để khắc phục các vấn đề này.

Cách loại bỏ thói quen đẩy lưỡi

Thăm khám và tư vấn bác sĩ nha khoa

Khi phát hiện trẻ có dấu hiệu đẩy lưỡi, bước đầu tiên là đưa trẻ đến Nha khoa No1 để kiểm tra và nhận lời khuyên. Bác sĩ có thể chỉ định các liệu pháp phù hợp, như điều trị chỉnh nha hoặc thậm chí phẫu thuật nếu cần.

Chỉnh nha (Niềng răng)

Đây là phương pháp phổ biến để điều chỉnh sự sai lệch của hàm và răng, tạo cơ hội cho lưỡi ở đúng vị trí trong miệng. Các khí cụ chỉnh nha có thể giúp ổn định vị trí lưỡi và răng trong suốt quá trình điều trị.

Điều trị thở miệng

Nếu nguyên nhân của thói quen đẩy lưỡi là do thở miệng, bác sĩ có thể chỉ định các bài tập thở mũi, giúp trẻ thở bằng mũi thay vì miệng, từ đó giảm áp lực lên lưỡi và cải thiện tư thế của lưỡi.

Bài tập lưỡi

Các bài tập giúp tăng cường sức mạnh và sự linh hoạt của lưỡi có thể giúp điều chỉnh thói quen đẩy lưỡi. Một số bài tập bao gồm việc nâng lưỡi lên vòm miệng và giữ trong vài giây, hoặc di chuyển lưỡi từ bên này sang bên kia trong miệng.

Sử dụng khí cụ hỗ trợ

Các khí cụ chỉnh nha đặc biệt như máy thổi lưỡi có thể được sử dụng để ngăn lưỡi đẩy ra ngoài và giúp lưỡi giữ ở vị trí đúng. Các khí cụ này có thể được thiết kế để giữ môi và lưỡi ở đúng vị trí khi nuốt và nói.

Điều trị các vấn đề về tai mũi họng

Nếu vấn đề đẩy lưỡi là do nghẹt mũi hoặc các vấn đề về vòm họng, việc điều trị các bệnh lý này có thể giúp cải thiện thói quen đẩy lưỡi. Các bác sĩ tai mũi họng có thể giúp xử lý vấn đề về viêm mũi, viêm amidan hoặc bất kỳ vấn đề nào gây khó khăn trong việc thở qua mũi.

Can thiệp tâm lý

Nếu thói quen đẩy lưỡi có liên quan đến yếu tố tâm lý như căng thẳng, lo âu, trẻ có thể cần hỗ trợ từ các chuyên gia tâm lý để giải quyết nguyên nhân tâm lý gây ra thói quen này.

Giám sát và nhắc nhở

Với trẻ em, việc giám sát và nhắc nhở thường xuyên có thể giúp trẻ nhận thức được thói quen xấu và điều chỉnh hành vi của mình. Phụ huynh có thể tạo ra các bài học, trò chơi hoặc hệ thống thưởng để khuyến khích trẻ bỏ thói quen đẩy lưỡi.

Phẫu thuật phanh lưỡi

Nếu tình trạng đẩy lưỡi nghiêm trọng và do phanh lưỡi ngắn gây ra, bác sĩ có thể khuyến nghị phẫu thuật cắt phanh lưỡi. Đây là một thủ thuật nhỏ giúp làm dài phanh lưỡi, giúp lưỡi di chuyển tự do hơn và giảm thiểu sự đẩy lưỡi.

Kết hợp các phương pháp này dưới sự hướng dẫn của các chuyên gia là cách hiệu quả nhất để giúp trẻ bỏ thói quen đẩy lưỡi và cải thiện sự phát triển răng miệng.

Tật đẩy lưỡi là một vấn đề phổ biến nhưng có thể gây ra nhiều tác hại nghiêm trọng đến sức khỏe răng miệng, thẩm mỹ khuôn mặt và chức năng ăn nhai. Việc phát hiện và điều trị sớm là yếu tố then chốt để hạn chế các hậu quả lâu dài của thói quen này. Tại Nha khoa No1, đội ngũ y-bác sĩ luôn sẵn sàng đồng hành cùng bạn và gia đình trong hành trình chăm sóc sức khỏe răng miệng toàn diện. Hãy đặt lịch hẹn ngay hôm nay để được tư vấn và giải pháp điều trị hiệu quả!