Ai cũng thích cảm giác ngọt ngào tan chảy khi thưởng thức một viên kẹo, nhưng đi kèm với đó lại là nỗi lo sâu răng. Liệu ăn kẹo có thật sự là “thủ phạm” khiến răng bị tổn thương, hay còn có một nguyên nhân ẩn giấu phía sau? Vì sao có người ăn nhiều kẹo nhưng răng vẫn chắc khỏe, trong khi người khác lại dễ bị sâu răng? Câu trả lời không đơn giản như bạn nghĩ. Hãy cùng khám phá sự thật đằng sau mối liên hệ giữa kẹo và sâu răng để hiểu rõ hơn cách bảo vệ nụ cười của bạn!
Hiểu hơn về sâu răng
Sâu răng là một vấn đề răng miệng phổ biến, xảy ra khi men răng – lớp bảo vệ cứng bên ngoài răng – bị tổn thương và hình thành những lỗ nhỏ trên bề mặt răng. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, các lỗ sâu này sẽ ngày càng mở rộng, ảnh hưởng đến các lớp sâu hơn của răng, gây đau nhức nghiêm trọng và có thể dẫn đến mất răng.
Ban đầu, sâu răng có thể không gây ra bất kỳ dấu hiệu nào rõ rệt, nhưng khi tình trạng tiến triển, bạn có thể gặp các triệu chứng sau:
- Đau răng: Cảm giác đau có thể xuất hiện đột ngột hoặc kéo dài khi ăn, nhai, thậm chí ngay cả khi không có tác động nào lên răng.
- Răng ê buốt: Khi ăn hoặc uống đồ nóng, lạnh, chua hoặc ngọt, răng có thể bị ê buốt do men răng bị tổn thương, khiến ngà răng bên trong dễ bị kích thích hơn.
- Xuất hiện lỗ sâu trên răng: Trong một số trường hợp, bạn có thể nhìn thấy lỗ nhỏ hoặc vết đổi màu (đen, nâu) trên bề mặt răng – dấu hiệu rõ ràng của sự phá hủy men răng.
- Hơi thở có mùi khó chịu: Vi khuẩn và mảng bám tích tụ quanh lỗ sâu có thể gây hôi miệng dai dẳng.
- Viêm lợi hoặc áp xe răng: Nếu sâu răng tiến triển quá mức, vi khuẩn có thể xâm nhập sâu vào tủy răng, gây nhiễm trùng, sưng nướu và đau dữ dội.
Vì sao ăn kẹo bị sâu răng?
Ăn đồ ngọt nói chung, kẹo nói riêng, có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tổng quát nên thường xuyên được cảnh báo. Kẹo có thể có nhiều dạng, từ kẹo mút, kẹo cứng cho đến kẹo cao su, đều chứa một lượng đường đáng kể. Đường, mặc dù thường là một thành phần có thể gây sâu răng, nhưng không phải là gốc rễ thực sự của vấn đề. Thay vào đó, vi khuẩn mới là nguyên nhân thực sự cuối cùng hình thành các khoang trống trên bề mặt răng.
Quá trình hình thành sâu răng
Sau khi tiêu hóa đường, hay thành phần hóa học là carbohydrate, một mảng bám từ hỗn hợp vi khuẩn và nước bọt có thể hình thành trong miệng. Nếu mảng bám tích tụ theo thời gian, vi khuẩn và nước bọt sẽ gây sâu răng từ quá trình bào mòn men răng. Các lỗ nhỏ trên răng là giai đoạn đầu tiên của sâu răng.
Nhiều loại thực phẩm được tiêu thụ hàng ngày có chứa carbohydrate nhưng quan điểm “kinh điển” vẫn là ăn kẹo sâu răng. Đường trong kẹo có thể giúp sản sinh vi khuẩn trong miệng nhưng cuối cùng chính khả năng ẩn náu của vi khuẩn mới có ý nghĩa tăng khả năng bị sâu răng. Chính vì mảnh kẹo thường nhỏ và có thể khó lấy nếu bị kẹt trong kẽ răng nên khả năng gây sâu răng do kẹo là nhiều hơn cả.
Tuy nhiên, các loại thực phẩm có lượng đường tương tự đều có thể gây sâu răng, nhưng tỷ lệ ít gặp hơn chỉ đơn giản là do hình thức của nó. Sữa chua, kem và nhiều loại trái cây có thể dễ dàng rửa sạch bằng nước để loại bỏ thức ăn bám trên răng. Thậm chí các viên ngậm bạc hà giúp miệng thơm tho cũng có khả năng bị kẹt giữa các rãnh và khoảng trống khó tiếp cận. Bên cạnh đó, hàm răng ở trẻ nhỏ, vốn là răng sữa có lớp men mỏng, mềm hơn so với răng vĩnh viễn nên bé ăn kẹo bị sâu răng là điều thường xuyên xảy ra.
Cách phòng ngừa ăn kẹo sâu răng như thế nào?
Các thông tin chi tiết về cách tránh sâu răng khi ăn thực phẩm có đường như sau:
Hiểu khả năng nhạy cảm răng với sâu răng
Nhiều phòng khám nha khoa hiện nay có khả năng kiểm tra tính nhạy cảm của vi khuẩn gây sâu răng trên răng bằng cách sử dụng thử nghiệm nhạy cảm với sâu răng CariScreen. Nếu chỉ số kiểm tra ở mức cao, việc ăn đường có thể có nghĩa là răng dễ tiếp xúc với nhiều axit hơn so với người có giá trị kiểm tra thấp.
Đây là cơ sở để các nha sĩ có thể đề xuất các cách giúp giảm số lượng vi khuẩn xấu trên răng. Ví dụ: Chú ý các thành phần trong chế độ dinh dưỡng hay sử dụng kem đánh răng chuyên biệt phòng ngừa sâu răng.
Giới hạn tần suất ăn vặt
Mỗi khi ăn uống, nồng độ pH trong miệng sẽ giảm xuống, trở nên có tính axit hơn. Đây là điều kiện không tốt cho men răng khi các vi khuẩn liên quan đến sự hình thành lỗ sâu răng rất thích và phát triển mạnh trong điều kiện có tính axit. Đồng thời, axit cũng có thể hòa tan các khoáng chất ra khỏi men răng, tạo những điểm yếu cho vi khuẩn dễ dàng tấn công.
Chính vì vậy, mỗi khi ăn, răng sẽ phải tiếp xúc với axit và phản ứng khử khoáng tại chỗ trên răng kết hợp với nước bọt là cơ chế tự nhiên giúp chống lại sự tấn công của axit này. Tuy nhiên, một hàm răng khỏe mạnh chỉ có thể trung hòa số lần tiếp xúc với axit là từ 4 – 5 lần mỗi ngày trước khi bị quá tải phản ứng khử khoáng. Do đó, nếu một người ăn nhiều bữa nhỏ, thường xuyên hoặc ăn nhẹ suốt cả ngày, nước bọt sẽ không thể tự đạt được mức cân bằng tự nhiên. Các vi khuẩn ưa axit sinh sôi nảy nở, vi khuẩn khỏe mạnh chết đi và các khoáng chất hòa tan ra khỏi men răng không có cơ hội bám lại trong men răng. Vì vậy, ăn liên tục sẽ đe dọa sức khỏe men răng.
Chọn đúng loại kẹo
Một số loại kẹo có thể an toàn cho sức khỏe răng miệng hơn những loại khác. Nên tránh những loại kẹo tan chậm, dính hoặc có chứa thêm axit như một phần công thức của chúng. Thay vào đó, hãy chọn kẹo không có axit bổ sung hoặc tránh tiếp xúc lâu dài trong miệng. Ví dụ, sô cô la có thể là một lựa chọn tốt hơn một loại kẹo trái cây chứa axit citric.
Bên cạnh đó, xylitol (một chất làm ngọt tự nhiên không có dinh dưỡng) nổi bật với cơ chế:
- Khi vi khuẩn không lành mạnh ăn xylitol.
- Nhưng nó không thể sử dụng nó để làm năng lượng. Do đó, kẹo cao su Xylitol được xem là có thể chống sâu răng.
Thiết lập thói quen lành mạnh sau khi ăn
Sau mỗi bữa ăn, mỗi người cần có một thói quen lành mạnh nếu muốn duy trì nụ cười không bị sâu răng. Đảm bảo hàm răng được sạch sẽ sau khi ăn, nhưng không chà mạnh vào men răng hiện đang bị suy yếu do axit tấn công. Theo đó, nên chờ để chải răng cho đến khi các khoáng chất có cơ hội bám lại trên men răng, ít nhất là 30 phút sau ăn.
le=”text-align: justify;”>Thay vào đó, súc miệng bằng nước lã sau khi ăn để giúp loại bỏ các mảnh vụn thức ăn và chống lại axit mảng bám mà không làm hỏng men răng. Ngoài ra, nước súc miệng điều chỉnh độ pH hoặc thuốc xịt miệng có thể giúp ích nhiều hơn cần thêm biện pháp tức thời giúp bảo vệ khỏi sâu răng.
Tránh ăn trước khi đi ngủ
Nếu không có thói quen ăn vặt thì cách thức này sẽ dễ dàng thực hiện. Việc ăn khuya trước khi đi ngủ gây ra mối đe dọa lớn đối với men răng, nhất là khi kết hợp với việc không đánh răng. Vì nước bọt đóng một vai trò quan trọng trong việc bảo vệ răng khỏi bị tổn hại, do đó việc ăn uống trước khi đi ngủ sẽ khiến tiết nước bọt giảm, tăng nguy cơ răng bị tổn thương.
Hơn nữa, nếu ăn ngay trước khi đi ngủ, ngay cả khi đó là một bữa ăn thông thường, nguy cơ nước bọt không tái cân bằng đầy đủ môi trường miệng và vi khuẩn gây bệnh trong khoang miệng tăng lên gây sâu răng. Do đó, cần ăn sớm để môi trường miệng có thời gian điều chỉnh, không dưới 30 phút.
Tóm lại, thực phẩm ăn vào không hoàn toàn ảnh hưởng đến tình trạng và chất lượng sức khỏe răng miệng mà cách chăm sóc răng mới quyết định điều đó. Như vậy, ăn kẹo bị sâu răng là suy nghĩ không còn phù hợp khi ăn các loại thực phẩm lành mạnh mà không vệ sinh răng sau ăn đúng cách. Do đó, mỗi người, ngay cả trẻ nhỏ, để tránh nguy cơ sâu răng, cần xây dựng và duy trì thói quen chải răng thường xuyên, dùng chỉ nha khoa, thăm khám nha sĩ mỗi sáu tháng để có một hàm răng khỏe đẹp.
